Nieuwe kennisbasis Nederlands voor de pabo, in gesprek met taaldocent Sander van der Harst

Bron: 10voordeleraar

Met de oplevering van de eerste versie van de pabo kennisbasis Nederlands heeft het kernteam Nederlands een belangrijke mijlpaal bereikt. Tijd om daarbij stil te staan. Dat doen we samen met Sander van der Harst, lid van het kernteam Nederlands. We kijken terug op het proces, staan stil bij deze eerste versie van de kennisbasis Nederlands en blikken met hem vooruit.

Voor de realisatie van deze eerste versie hebben instituutsopleiders vanuit de hogescholen en schoolopleiders vanuit het werkveld nauw samengewerkt. ‘Beide rollen brengen hun eigen kijk mee op wat de studenten zouden moeten kunnen en weten om de leerlingen goed taalonderwijs te kunnen bieden. Ondanks die verschillende perspectieven en expertises waren we het heel vaak met elkaar eens. We vulden elkaar dus aan en versterkten elkaar’, verwoordt Sander de meerwaarde van die samenwerking.

Een startbekwame leraar die net van de pabo afkomt heeft nog veel te leren in de praktijk om een vakbekwame leraar te worden. Hoe heeft dat jullie geholpen bij het beschrijven van wat een startbekwame leraar moet kennen en kunnen? ‘We hebben daar beperkt naar kunnen kijken. Ook omdat nog niet duidelijk is hoe een student van startbekwaam naar vakbekwaam kan gaan groeien. We hebben daar wel wat ideeën over, die we in de eerste versie van de kennisbasis hebben verwerkt’, geeft Sander aan. ‘Zo vinden we het voor startbekwame leraren wel belangrijk dat ze kenmerken van dyslexie en taalontwikkelingsstoornissen oftewel TOS kennen. Maar is het voor hen nog niet noodzakelijk dat ze leerlingen met dyslexie en TOS tot in de puntjes kunnen begeleiden. Dat kunnen leraren verder in de praktijk leren.’

Wat maakt dat het (tussen)resultaat dat er nu ligt echt wezenlijk anders is dan de vorige kennisbasis? ‘Er zijn heel veel veranderingen. Allereerst sluiten we aan op de nieuwe indeling van de kerndoelen. Voorheen werden er negen domeinen onderscheiden in de kennisbasis van Nederlands. Nu zijn er drie domeinen, namelijk Communicatie, Taal en Literatuur, en een overkoepelend domein’, licht Sander toe. ‘Hierdoor krijgt jeugdliteratuur ook een stevigere positie. Ook is het schriftonderwijs nu geïntegreerd in de kennisbasis voor het leergebied Nederlands. Daarnaast is nu aan de kennisbasis toegevoegd wat de startbekwame leraar aan eigen vaardigheid moet kunnen laten zien, waar dit voorheen nog ontbrak.’

De aankomende leraar fungeert als rolmodel voor zijn leerlingen én hij dient boven de stof te staan.

Veel studenten die net met de pabo beginnen, beheersen Nederlands nog niet op 3F-niveau. ‘Het bepalen en vervolgens verhogen van het niveau van de eigen vaardigheid van elke aankomende leraar is dan ook van groot belang. De aankomende leraar fungeert namelijk als rolmodel voor zijn leerlingen én hij dient boven de stof te staan om de vaardigheden aan te kunnen leren bij de leerlingen in de klas’, legt Sander uit. Ten slotte zijn (relatief) nieuwe inzichten, bijvoorbeeld op het gebied van meertaligheid en het werken met rijke teksten, aan de pabo kennisbasis Nederlands toegevoegd.

Door aan te sluiten bij de nieuwste inzichten en bij de nieuwe kerndoelen wil het kernteam Nederlands bijdragen een duurzame/toekomstproof kennisbasis. ‘We hebben de kennisbasis bovendien algemener beschreven, met als neveneffect dat pabo’s vrijheid blijven houden voor een eigen invulling’, aldus Sander.

Nadat de eerste versies van de kennisbases pabo zijn opgeleverd, worden deze in samenhang uitgelijnd. Daarbij is er specifieke aandacht voor:

• Navolgbare aansluiting op de landelijke bekwaamheidseisen op startbekwaamheidsniveau PO en de kerndoelen PO
• Congruentie en onderlinge afstemming tussen de 11 leergebieden
• Uniformiteit in terminologie en schrijfwijze
• Organiseerbaarheid van het geheel (realistische omvang)

De definitieve pabo kennisbases worden opgeleverd in het studiejaar 2026-2027, gericht op de implementatie ervan in het studiejaar 2027-2028.

Wil je leren hoe je leerlingen sterk maakt in taal, met onderwijs dat aansluit op de praktijk van nu?
Op onze pabo werk je met actuele kennis en betrokken docenten zoals Sander.

Ontdek of de pabo bij je past tijdens onze open dag: Meld je aan